امروز : 1398/01/03
2019-03-23
شناسه خبر : 11000
تاریخ انتشار : 1397/10/22 10:52
حضرت زینب عطیه خداوند به آل رسول

به مناسبت میلاد عقیله بنی هاشم

حضرت زینب عطیه خداوند به آل رسول

زينب در لغت به معناي درخت نيکو منظر آمده و ممکن است مخفف زين و أب يعني زينت پدرباشد

پایگاه اطلاع رسانی دبیر خانه ستاد همکاریها ضمن تبریک ولادت بانوی نام آور کربلا مختصری از شرح حال عقیله بنی هاشم حضرت زینب کبری را به قلم آیت الله سید هاشم رسولی محلاتی منتشر می کند.  

ولادت‏

 در رياحين الشريعه آمده است که ميلاد آن حضرت در پنجم ماه‏ جمادي الاُولی سال ششم،هجرت بوده است.  

*نام و کنيه‏ و معنای زینب 

زينب در لغت به معناي درخت نيکو منظر آمده و ممکن است مخفف زين و أب يعني زينت پدرباشد، براساس متون تاريخي و روايات، اميرالمؤمنين دو يا سه دختر به نام زينب داشته که بانوي شجاع کربلا زينب کبري بوده است و چنان که شيخ مفيد و برخي ديگر گفته‏اند زينب صغري همان خواهر مادري زينب يعني امّ‏کلثوم بوده است. 

*معنای عقيله بني‏ هاشم

يکي از القاب حضرت زينب که در روايات هم آمده است عقيله يا عقيله بني‏هاشم به معناي زن ارجمند و يکتا در ميان خويشاوندان مي‏باشد و در ميان کنيه‏هاي زينب عليها السلام نيز امّ‏ کلثوم و امّ‏ عبداللَّه ذکر شده که بر اساس اين نقل، زينب امّ‏ کلثوم کبرا و خواهرش امّ‏کلثوم صغري است. با اين حال در بسياري از کتابها مانند مناقب ابن شهرآشوب و شرح نهج‏ البلاغه‏ ي ابن ابي‏الحديد ، خواهر آن بانوي معظمه را امّ‏ کلثوم کبرا مي‏دانند و براي زينب عليها السلام چنين کنيه‏ اي ذکر نکرده ‏اند.

*راوی خطبه ماندگار فدک 

‏ دختر بزرگوار فاطمه عليها السلام در سن پنج يا شش سالگي مادر خود را از دست داد. ليکن با همين سنّ کم چنان تربيت شده بود که از فاطمه عليها السلام حديث و روايت نقل کرده و برخي از تاريخ‏نويسان و محدثان، خطبه فدک را به نقل حضرت زينب ذکر کرده‏اند.

 به عنوان نمونه ابوالفرج در مقاتل الطّالبين در شرح حال عون بن عبداللَّه بن جعفر مي ‏نويسد: مادر عون زينب عقيله، دختر علي بن‏ابي‏طالب است. سپس ادامه مي‏دهد:

زينب همان زني است که ابن عباس خطبه فدک فاطمه عليهاالسلام را از او روايت کرده است و در آغاز خطبه گويد: اين خطبه را عقيله ما زينب دختر علي عليه السلام براي ما روايت کرد .(1) 

*زینب عطيّه الهي به آل رسول 

نقل چنين خطبه‏ اي از طرف دختري در سن پنج يا شش سالگي و حفظ کامل آن با آن همه بلاغت و جامعيت، نشانه کمال رشد، فهم، علم و دانايي اوست و مي‏توان گفت که ايشان عطيّه الهي بوده و ويژگي‏هاي خاصّي داشته است.2 

سخنان حضرت زينب عليها السلام در طول مسافرت کربلا، کوفه و شام و خطبه‏ ها و سخنراني هايي که در فرصت هاي مختلف در برابر ستمکاران و طاغيان آن زمان و مردم ايراد فرموده است، نشان مي‏دهد که علم، دانش و کمال آن بانوي بزرگوار اکتسابي و از راه تحصيل و تعليم نبوده است بلکه‏ عنايت الهي و جنبه خارق ‏العاده ‏اي داشته است. دليل اين ادّعا کلام 

*دانشمند معلم ندیده 

امام چهارم عليه السلام است که پس از سخنراني زينب عليها  السلام در کوفه، آن حضرت خطاب به او فرمود: يا عَمَّة! اُسْکُتي اَنْتِ بِحَمْدِاللَّهِ عالِمَةٌ غَيْرُ مَعَلَّمَة، وَ فَهِمَةٌ غَيْرُ مُفَهَّمَة... [عمه جان! آرام باش و سکوت اختيار کن که تو بحمداللَّه دانشمندي معلم نديده و فهميده‏اي هستي که کسي به تو فهم نياموخته است.]

 *ازدواج با عبداللَّه بن جعفر

در ميان ياران و نزديکان اميرالمؤمنين عليه السلام افراد زيادي آرزوي رسيدن به افتخار همسري عقيله بني‏هاشم حضرت زينب کبري را داشتند ولي هرگاه نزد اميرالمؤمنين عليه السلام از اين مقوله سخن به ميان مي‏آوردند با مخالفت آن حضرت مواجه مي‏شدند تا آنکه عبداللَّه بن جعفر بن ابي‏طالب - برادر زاده اميرالمؤمنين عليه السلام - براي اين منظور قدم پيش نهاد و از سوي خود کسي را براي خواستگاري به خانه آن حضرت فرستاد. علي عليه السلام تقاضاي او را پذيرفت و مهريه او را نيز - مانند مهريه مادرش فاطمه عليها السلام - چهارصد و هشتاد درهم قرار داد.(3)

*همسر حضرت زينب‏

عبداللَّه بن جعفر - همسر زينب - يکي از شخصيتهاي‏ مشهور اسلام و از سخاوتمندان بنام و معروف است. پدرش جعفر بن ابي‏طالب از مسلمانان شجاع و دلير صدر اسلام و از سخنوران و فصحاي عرب بود که به جرم ايمان آوردن به خدا و رسول او و مبارزه با شرک و بت‏پرستي مجبور شد به همراه همسرش اسماء بنت عميس از وطن مألوف خود مکه، به کشور بدآب و هوا و سوزان حبشه مهاجرت کند و متجاوز از دوازده سال در غربت و دور از پدرش ابوطالب و مادرش فاطمه بنت‏اسد و برادرانش عقيل و علي عليه السلام بسر برد.

*فرزندان زينب عليها  السلام‏

 مشهور است که زينب عليها  السلام از همسرش عبداللَّه بن‏ جعفر چهار پسر و يک دختر به نامهاي علي، محمد، عون، عباس، امّ‏ کلثوم آورد. طبرسي در کتاب اعلام الوري فرزندان زينب را از عبداللَّه سه پسر به نام‏هاي علي، جعفر و عون و يک دختر به نام امّ ‏کلثوم ذکر کرده است که دو تن از پسران يعني عون و محمد به همراه زينب عليها السلام به کربلا آمدند و به درجه شهادت رسيدند.

 نوشته ‏اند در روز عاشورا نخست محمد ابن ‏عبداللَّه به ميدان آمد و اين ارجوزه را خواند: اَشْکُو اِلَي اللَّهِ مِنَ العُدوانِ‏ قِتالَ قَوْمٍ فِي الرَّدي‏ عُمْيانِ‏ قَدْ تَرَکُوا مَعالِمَ القُرآنِ‏ وَ مُحْکَمِ التَنْزيلِ وَ التِبْيانِ‏ وَ اَظْهَرُوا الکُفْرَ مَعَ الطُّغْيانِ‏ و شجاعانه جنگيد تا اين که پس از به خاک هلاک افکندن ده نفر مردي به نام عامر بن‏ نهشل او را به شهادت رسانيد. پس از وي عون به‏ميدان آمد و اين ارجوزه را سرود: اِنْ تُنْکِرُوني فأَنَا ابْنُ‏جَعْفَرِ شَهيدُ صِدْقٍ فِي‏الجَنانِ الاَزْهَرِ يَطيرُ فيها بِجِناحٍ اَخْضَرِ کَفي‏ بِهذا شَرَفاً فِي المَحْشَرِ و دليرانه حمله آغاز کرد تا سه تن از سواران و هيجده تن از سربازان پياده دشمن را به‏قتل رسانيد و آنگاه به‏دست‏ مردي به نام عبداللَّه بن قطنه طايي شهيد شد. هنگامي که خبر شهادت آن دو در مدينه منتشر شد، مردم به خانه عبداللَّه مي‏ آمدند و او را تسليت مي‏دادند. عبداللَّه مي‏گفت: و اين افتخار من است که اگر خود در آن واقعه نبودم دو فرزندم حضور داشته و جان خود را بي‏دريغ در راه دفاع از وي نثار کردند، و اگر من به جان خودم نتوانستم با او مواسات کنم با جان دو فرزندم با او مواسات نمودم.

منابع؛ 

1) مقاتل الطالبيين، ترجمه نگارنده، ص‏89

2) - علل الشرايع، ج‏1، ص‏236

3) - در ميزان مهريه حضرت فاطمه عليها  السلام اختلاف است. يکي از اقوال اين است که مهريه ايشان چهارصدوهشتاد درهم بوده است.

سه درس مهم زندگی از پدر امت

توصیه های قرآن و اهلبیت علیهم السلام پیرامون آداب دید و بازدید ، میهمانی و صله رحم

تحقق سند تحول بنیادین در گروعمل به بیانیه گام دوم است

نشست اعضای کمیته همکاریهای استان ایلام برگزار شد

وقتی فقيهان، راويان و عالمان بزرگ گرد وجود مبارك امام هفت ساله حلقه زدند

کارگاه آموزشی روحانیون مجری طرح روشنا

بخش عمده ای از رشد علمی و معنوی همدان حاصل تلاش آیت الله طه محمدی است/ امیدواریم با حضور امام جمعه جدیدشاهد اعتلای تعلیم و تربیت اسلامی باشیم

ملكوت؛میعادگاه ملاقات شهيدان شاهد

آموزش‌وپرورش چشم امید نظام در اجرای گام دوم انقلاب است

کاردر آموزش و پرورش مجاهدت فرهنگی است

دوره توانمند سازی طلاب شاغل در آموزش و پرورش خراسان شمالی برگزار شد

مشروح گزارش چهارمین دیداروزیرآموزش و پرورش با مراجع عظام تقلید

از دانش آموزان نخبه قرآنی شهرستان اسکو تجلیل شد

هیئت های اندیشه ورز در مدارس شهر تهران مستقر می شوند

آماده کردن مردم نسبت به غیبت حضرت مهدی علیه السلام رسالت خطیر امام هادی

به کمپین "نوروز را بی تکلف برگزارکنیم" بپیوندید

تحصیل 9 هزار دانش آموز خوزستانی در مدارس امین

دولت همیشه برای نهاد روحانیت و مرجعیت احترام قائل بوده / نیازمند پشتوانه فکری حوزه های علمیه هستیم

کتب آموزشی را بادقت بررسی کنید / از امام زمان استمداد بطلبید

از اینکه وزیری معتقد و ولایی در راس آموزش و پرورش است خرسندیم